গণিত • Chattogram Board • চট্টগ্রাম বোর্ড ২০২২

গণিত প্রশ্ন

A=p4+1p4 A=p^{4}+\frac{1}{p^{4}} এবং B=3+22 B=3+2 \sqrt{2}

  1. ক)

    উৎপাদকে বিশ্লেষণ কর: 4a2+14a2−2+4a−1a 4 \mathrm{a}^{2}+\frac{1}{4 \mathrm{a}^{2}}-2+4 a-\frac{1}{a}

    (1)
  2. খ)

    A=119 \mathrm{A}=119 হলে প্রমাণ কর যে, p−1p=3 \mathrm{p}-\frac{1}{\mathrm{p}}=3

    (2)
  3. গ)

    B=x \mathrm{B}=\mathrm{x} হলে, x6+1x3 \frac{\mathrm{x}^{6}+1}{\mathrm{x}^{3}} এর মান নির্ণয় কর।

    (3)

উত্তর ও ব্যাখ্যা

  1. ক)

    4a2+14a2−2+4a−1a4a^2 + \frac{1}{4a^2} - 2 + 4a - \frac{1}{a}

    =(2a−12a)2+2(2a−12a)= \left(2a - \frac{1}{2a}\right)^2 + 2\left(2a - \frac{1}{2a}\right)

    কারণ (2a−12a)2=4a2−2+14a2\left(2a - \frac{1}{2a}\right)^2 = 4a^2 - 2 + \frac{1}{4a^2} এবং 4a−1a=2(2a−12a)4a - \frac{1}{a} = 2\left(2a - \frac{1}{2a}\right)।

    ধরি, m=2a−12am = 2a - \frac{1}{2a}। তাহলে রাশি =m2+2m=m(m+2)= m^2 + 2m = m(m+2)

    =(2a−12a)(2a−12a+2)= \left(2a - \frac{1}{2a}\right)\left(2a - \frac{1}{2a} + 2\right)

    সুতরাং, উৎপাদক: (2a−12a)(2a−12a+2)\left(2a - \frac{1}{2a}\right)\left(2a - \frac{1}{2a} + 2\right)।

  2. খ)

    দেওয়া আছে, A=p4+1p4=119A = p^4 + \frac{1}{p^4} = 119।

    (p2+1p2)2=p4+1p4+2=119+2=121\left(p^2 + \frac{1}{p^2}\right)^2 = p^4 + \frac{1}{p^4} + 2 = 119 + 2 = 121

    ∴p2+1p2=11(ধনাত্মক)\therefore p^2 + \frac{1}{p^2} = 11 \quad (\text{ধনাত্মক})

    (p−1p)2=p2+1p2−2=11−2=9\left(p - \frac{1}{p}\right)^2 = p^2 + \frac{1}{p^2} - 2 = 11 - 2 = 9

    ∴p−1p=3(p>1 ধরে)\therefore p - \frac{1}{p} = 3 \quad (p > 1 \text{ ধরে})

    প্রমাণিত।

  3. গ)

    দেওয়া আছে, B=x=3+22B = x = 3 + 2\sqrt{2}।

    1x=13+22=3−229−8=3−22\frac{1}{x} = \frac{1}{3 + 2\sqrt{2}} = \frac{3 - 2\sqrt{2}}{9 - 8} = 3 - 2\sqrt{2}

    ∴x+1x=(3+22)+(3−22)=6\therefore x + \frac{1}{x} = (3 + 2\sqrt{2}) + (3 - 2\sqrt{2}) = 6

    এখন,
    x6+1x3=x3+1x3=(x+1x)3−3(x+1x)\frac{x^6 + 1}{x^3} = x^3 + \frac{1}{x^3} = \left(x + \frac{1}{x}\right)^3 - 3\left(x + \frac{1}{x}\right)

    =63−3×6=216−18=198= 6^3 - 3 \times 6 = 216 - 18 = 198

    সুতরাং, নির্ণেয় মান ১৯৮।

আরও প্রশ্ন অনুশীলন করতে অ্যাপে যাও

সম্পর্কিত প্রশ্ন