গণিত • BUET • বাংলাদেশ প্রকৌশল বিশ্ববিদ্যালয় ভর্তি পরীক্ষা ২০০৭-২০০৮

গণিত প্রশ্ন

3.

সমাধান কর : 3sin⁡2x−1cos⁡2x=4\frac{\sqrt{3}}{\sin 2 x}-\frac{1}{\cos 2 x}=4

উত্তর ও ব্যাখ্যা

AI-তৈরি নমুনা উত্তর

দেওয়া আছে,
3sin⁡2x−1cos⁡2x=4\frac{\sqrt{3}}{\sin 2x} - \frac{1}{\cos 2x} = 4

বা, 3cos⁡2x−sin⁡2xsin⁡2xcos⁡2x=4\frac{\sqrt{3}\cos 2x - \sin 2x}{\sin 2x \cos 2x} = 4
বা, 3cos⁡2x−sin⁡2x=4sin⁡2xcos⁡2x\sqrt{3}\cos 2x - \sin 2x = 4\sin 2x \cos 2x
বা, 3cos⁡2x−sin⁡2x=2(2sin⁡2xcos⁡2x)=2sin⁡4x\sqrt{3}\cos 2x - \sin 2x = 2(2\sin 2x \cos 2x) = 2\sin 4x

উভয়পক্ষকে 22 দ্বারা ভাগ করে পাই,
32cos⁡2x−12sin⁡2x=sin⁡4x\frac{\sqrt{3}}{2}\cos 2x - \frac{1}{2}\sin 2x = \sin 4x
বা, sin⁡π3cos⁡2x−cos⁡π3sin⁡2x=sin⁡4x\sin\frac{\pi}{3}\cos 2x - \cos\frac{\pi}{3}\sin 2x = \sin 4x
বা, sin⁡(π3−2x)=sin⁡4x\sin\left(\frac{\pi}{3} - 2x\right) = \sin 4x
বা, sin⁡4x−sin⁡(π3−2x)=0\sin 4x - \sin\left(\frac{\pi}{3} - 2x\right) = 0
বা, 2cos⁡(4x+π3−2x2)sin⁡(4x−π3+2x2)=02\cos\left(\frac{4x + \frac{\pi}{3} - 2x}{2}\right) \sin\left(\frac{4x - \frac{\pi}{3} + 2x}{2}\right) = 0
বা, 2cos⁡(x+π6)sin⁡(3x−π6)=02\cos\left(x + \frac{\pi}{6}\right) \sin\left(3x - \frac{\pi}{6}\right) = 0

সুতরাং,
হয়, cos⁡(x+π6)=0\cos\left(x + \frac{\pi}{6}\right) = 0
  ⟹  x+π6=(2n+1)π2\implies x + \frac{\pi}{6} = (2n + 1)\frac{\pi}{2}
  ⟹  x=nπ+π2−π6\implies x = n\pi + \frac{\pi}{2} - \frac{\pi}{6}
  ⟹  x=nπ+π3,n∈Z\implies x = n\pi + \frac{\pi}{3}, \quad n \in \mathbb{Z}

অথবা, sin⁡(3x−π6)=0\sin\left(3x - \frac{\pi}{6}\right) = 0
  ⟹  3x−π6=mπ\implies 3x - \frac{\pi}{6} = m\pi
  ⟹  3x=mπ+π6\implies 3x = m\pi + \frac{\pi}{6}
  ⟹  x=mπ3+π18,m∈Z\implies x = \frac{m\pi}{3} + \frac{\pi}{18}, \quad m \in \mathbb{Z}

যেখানে sin⁡2x≠0\sin 2x \neq 0 এবং cos⁡2x≠0\cos 2x \neq 0।

নির্ণেয় সমাধান: x=nπ+π3x = n\pi + \frac{\pi}{3} অথবা x=mπ3+π18x = \frac{m\pi}{3} + \frac{\pi}{18}; যেখানে n,m∈Zn, m \in \mathbb{Z}।

আরও প্রশ্ন অনুশীলন করতে অ্যাপে যাও

সম্পর্কিত প্রশ্ন