গণিত • BUET • বাংলাদেশ প্রকৌশল বিশ্ববিদ্যালয় ভর্তি পরীক্ষা ২০০৫-২০০৬

গণিত প্রশ্ন

7.

(√x)√x এর অন্তরক সহগ নির্ণয় কর ।

উত্তর ও ব্যাখ্যা

AI-তৈরি নমুনা উত্তর

ধরি,
y=(x)x=(x1/2)x=xx2y = (\sqrt{x})^{\sqrt{x}} = (x^{1/2})^{\sqrt{x}} = x^{\frac{\sqrt{x}}{2}}

উভয়পক্ষে ln⁡\ln নিয়ে পাই,
ln⁡y=ln⁡(xx2)=x2ln⁡x\ln y = \ln\left(x^{\frac{\sqrt{x}}{2}}\right) = \frac{\sqrt{x}}{2} \ln x

এখন, xx এর সাপেক্ষে অন্তরীকরণ করে পাই,
1ydydx=12[ddx(x)⋅ln⁡x+x⋅ddx(ln⁡x)]\frac{1}{y} \frac{dy}{dx} = \frac{1}{2} \left[ \frac{d}{dx}(\sqrt{x}) \cdot \ln x + \sqrt{x} \cdot \frac{d}{dx}(\ln x) \right]
⇒1ydydx=12[12xln⁡x+x⋅1x]\Rightarrow \frac{1}{y} \frac{dy}{dx} = \frac{1}{2} \left[ \frac{1}{2\sqrt{x}} \ln x + \sqrt{x} \cdot \frac{1}{x} \right]
⇒1ydydx=12[ln⁡x2x+1x]=2+ln⁡x4x\Rightarrow \frac{1}{y} \frac{dy}{dx} = \frac{1}{2} \left[ \frac{\ln x}{2\sqrt{x}} + \frac{1}{\sqrt{x}} \right] = \frac{2 + \ln x}{4\sqrt{x}}

∴dydx=y⋅2+ln⁡x4x=(x)x(2+ln⁡x4x)\therefore \frac{dy}{dx} = y \cdot \frac{2 + \ln x}{4\sqrt{x}} = (\sqrt{x})^{\sqrt{x}} \left( \frac{2 + \ln x}{4\sqrt{x}} \right)
বা, dydx=14xx−12(2+ln⁡x)\frac{dy}{dx} = \frac{1}{4} x^{\frac{\sqrt{x}-1}{2}} (2 + \ln x)

আরও প্রশ্ন অনুশীলন করতে অ্যাপে যাও

সম্পর্কিত প্রশ্ন