গণিত • BUET • বাংলাদেশ প্রকৌশল বিশ্ববিদ্যালয় ভর্তি পরীক্ষা ২০১৭-২০১৮

গণিত প্রশ্ন

6.

সমাধান কর : 3sin⁡2x−1cos⁡2x=4\frac{\sqrt{3}}{\sin 2 x}-\frac{1}{\cos 2 x}=4

উত্তর ও ব্যাখ্যা

AI-তৈরি নমুনা উত্তর

দেওয়া আছে,
3sin⁡2x−1cos⁡2x=4\frac{\sqrt{3}}{\sin 2x} - \frac{1}{\cos 2x} = 4
বা, 3cos⁡2x−sin⁡2xsin⁡2xcos⁡2x=4\frac{\sqrt{3}\cos 2x - \sin 2x}{\sin 2x \cos 2x} = 4
বা, 3cos⁡2x−sin⁡2x=4sin⁡2xcos⁡2x\sqrt{3}\cos 2x - \sin 2x = 4\sin 2x \cos 2x
বা, 3cos⁡2x−sin⁡2x=2(2sin⁡2xcos⁡2x)=2sin⁡4x\sqrt{3}\cos 2x - \sin 2x = 2(2\sin 2x \cos 2x) = 2\sin 4x

উভয়পক্ষকে 22 দ্বারা ভাগ করে,
32cos⁡2x−12sin⁡2x=sin⁡4x\frac{\sqrt{3}}{2}\cos 2x - \frac{1}{2}\sin 2x = \sin 4x
বা, sin⁡π3cos⁡2x−cos⁡π3sin⁡2x=sin⁡4x\sin \frac{\pi}{3} \cos 2x - \cos \frac{\pi}{3} \sin 2x = \sin 4x
বা, sin⁡(π3−2x)=sin⁡4x\sin\left(\frac{\pi}{3} - 2x\right) = \sin 4x
বা, sin⁡4x−sin⁡(π3−2x)=0\sin 4x - \sin\left(\frac{\pi}{3} - 2x\right) = 0
বা, 2cos⁡(4x+π3−2x2)sin⁡(4x−π3+2x2)=02\cos\left(\frac{4x + \frac{\pi}{3} - 2x}{2}\right) \sin\left(\frac{4x - \frac{\pi}{3} + 2x}{2}\right) = 0
বা, 2cos⁡(x+π6)sin⁡(3x−π6)=02\cos\left(x + \frac{\pi}{6}\right) \sin\left(3x - \frac{\pi}{6}\right) = 0

হয়, cos⁡(x+π6)=0\cos\left(x + \frac{\pi}{6}\right) = 0
⇒x+π6=(2n+1)π2\Rightarrow x + \frac{\pi}{6} = (2n + 1)\frac{\pi}{2}
⇒x=(2n+1)π2−π6=nπ+π2−π6=nπ+π3\Rightarrow x = (2n + 1)\frac{\pi}{2} - \frac{\pi}{6} = n\pi + \frac{\pi}{2} - \frac{\pi}{6} = n\pi + \frac{\pi}{3}, যেখানে n∈Zn \in \mathbb{Z}।

অথবা, sin⁡(3x−π6)=0\sin\left(3x - \frac{\pi}{6}\right) = 0
⇒3x−π6=mπ\Rightarrow 3x - \frac{\pi}{6} = m\pi
⇒3x=mπ+π6\Rightarrow 3x = m\pi + \frac{\pi}{6}
⇒x=mπ3+π18\Rightarrow x = \frac{m\pi}{3} + \frac{\pi}{18}, যেখানে m∈Zm \in \mathbb{Z}।

সুতরাং নির্ণেয় সমাধান:
x=nπ+π3অথবাx=mπ3+π18;n,m∈Zx = n\pi + \frac{\pi}{3} \quad \text{অথবা} \quad x = \frac{m\pi}{3} + \frac{\pi}{18}; \quad n, m \in \mathbb{Z}

আরও প্রশ্ন অনুশীলন করতে অ্যাপে যাও

সম্পর্কিত প্রশ্ন